Laatst zei iemand: ”Ik kan niet vergeven wat een ander mij heeft aangedaan, want ik kan niet vergeten. En vergeven zonder vergeten, dat kan niet.” Begrijpelijk, want het was nogal wat. Zijn zoon werd gepest via de sociale media door een jongen van een klas hoger. Het was uitgepraat. De dader was gestopt. Maar vergeten? Het vraagstuk van vergeven is zo oud als de mensheid.
Want mensen doen elkaar opzettelijk kwaad, of ze doen per ongeluk kwaad aan een ander. Mensen kunnen nu eenmaal de gevolgen van hun daden niet helemaal overzien. Er kan zomaar iets zijn waardoor een ander enorm gekwetst of heel boos wordt. Nog moeilijker is het wanneer je iets hebt gedaan waarvan je denkt dat het niet te vergeven is. Het is te erg!
Vroeger kon geen enkele daad vergeven worden. Je moest alle fouten tegenover anderen vergoeden. Dat is ook zo met de wetten van de Bijbel. In Leviticus wordt duidelijk dat iedereen het kwaad dat hij of zij een ander heeft aangedaan, helemaal moet vergoeden. Daarom noemen mensen de Bijbel soms hard en wreed. Een oog voor een oog, een hand voor een hand? Tot ver in de Middeleeuwen werd zo het recht toegepast. Vaak met argument dat de Bijbel dat voorgeschreven heeft. Zo was dat ook in de Bijbelse tijden niet bedoeld. Het heeft geen zin iemand blind of half blind te maken als wraak. Je moest, als door jouw schuld iemand een oog verloren had, zoveel geld geven of zoveel voor die persoon werken tot je het verlies van het oog vergoed had. En dat gold ook voor het verlies van een hand of voet, een huis of een kalf. Je moest dus de waarde vergoeden.
Het blijft een maatschappelijk vraagstuk: hoe vaak en hoe moet je iemand vergeven? Ook aan Jezus wordt die vraag gesteld. Jezus heeft het over vergeven op de manier van Psalm 103. De manier waarop God vergeeft. Hij verwijdert onze overtredingen van ons zover het oosten is van het westen, staat daar. Oost en west komen nooit samen, als je overtredingen door God zijn weggedaan dan kunnen ze je nooit meer raken. Jezus maakt duidelijk dat Gods vergeving radicaal is. Je mag steeds opnieuw beginnen. “En,” zegt Jezus, “als God jou zo vergeeft, waarom zou je dan een medemens niet vergeven?”
Schuldvergeving is iets tussen God en elke mens persoonlijk. Jezus vergeeft niet de schuld van grote massa’s mensen tegelijkertijd. Het gaat altijd om een zeer persoonlijke relatie met God. Pas vanuit die relatie kan Jezus zeggen dat de schuld aan die mens, die ene mens vergeven is. Door de schuldvergeving wordt je persoonlijk aangesproken om in de toekomst anders te leven, anders te handelen, anders met medemensen om te gaan. Dat is de kern van ontferming. Deze ontferming biedt bescherming. Want het is uit met de keten van vergelding en geweld; er is vergeving! Vergeving: dat is dat God jou, mens met een naam, persoonlijk vergeeft.
Hoe vaak? Oneindig vaak. Doe dat maar eens na. Mensen zeggen dan: “Ik ben God niet!”, “Ik kan dat niet, want ik kan niet vergeten.” Maar nergens in de Bijbel staat dat God alles vergeet. God doet het kwaad weg. Het kwaad van jou kan je geen kwaad meer doen. Maar het is als feit niet weg, het is onschadelijk gemaakt. Want niet vergeven leidt tot een enorm innerlijk probleem van degene die het maar niet kan vergeven. Wie niet kan vergeven raakt ten prooi aan wrok. En wie wrok koestert, koestert een worm aan zijn hart, zegt de Bijbel ons ook. Niet kunnen vergeven is niet schadelijk voor wie vergeven zou moeten worden, het is schadelijk voor wie niet vergeven kan of niet vergeven wil. Vergeven betekent niet vergeten.
Hoe vaak? Oneindig vaak. Doe dat maar eens na. Mensen zeggen dan: “Ik ben God niet!”, “Ik kan dat niet, want ik kan niet vergeten.” Maar nergens in de Bijbel staat dat God alles vergeet. God doet het kwaad weg. Het kwaad van jou kan je geen kwaad meer doen. Maar het is als feit niet weg, het is onschadelijk gemaakt. Want niet vergeven leidt tot een enorm innerlijk probleem van degene die het maar niet kan vergeven. Wie niet kan vergeven raakt ten prooi aan wrok. En wie wrok koestert, koestert een worm aan zijn hart, zegt de Bijbel ons ook. Niet kunnen vergeven is niet schadelijk voor wie vergeven zou moeten worden, het is schadelijk voor wie niet vergeven kan of niet vergeven wil. Vergeven betekent niet vergeten.
0 Reacties